Logopeda radzi
Każdy z nas bywa logopedą
Bardziej lub mniej świadomie wpływamy na rozwój mowy naszych dzieci. Dziecko rodzi się ze zdolnością do mówienia, ale zaczyna się komunikować werbalnie pod wpływem bodźców dźwiękowych dostarczanych mu przez otoczenie.
Pierwsze dźwięki to gaworzenie, rodzice wspomagają je przez ciągłe mówienie do niemowlaka w czasie zabawy i pielęgnacji. Kiedy dziecko zaczyna już mówić (ok. 1 r.ż.) mimowolnie powtarza najczęściej słyszane słowa mama, tata, daj, itp. Kojarzy, kojarzy je z osobą, przedmiotem, czynnością. Reakcje otoczenia na jego wysiłki są nagrodą i bodźcem do powtarzania coraz większej liczby słów, a następnie łączenia je w zdania. Około 3 r.ż. dziecko powinno dobrze komunikować się z otoczeniem. Wyrażać swoje potrzeby i emocje.
Nie zawsze jednak wszystko przebiega tak sprawnie. Badania przesiewowe przeprowadzane w przedszkolach wskazują, iż około 20 % dzieci ma różnego rodzaju kłopoty w mówieniu. Rodzice są zaniepokojeni kiedy zauważają, że rozwój mowy ich dzieci różni się od rozwoju mowy ich rówieśników. Objawy opóźnienia mogą być bardzo różne. Ubogi zasób słów, zła artykulacja, mowa bełkotliwa, niewyraźna wpływają ujemnie na samopoczucie dzieci. Często są nerwowe, nadpobudliwe, zmuszane do częstego powtarzania buntują się. Nie korygowana wada wymowy może być przyczyną niepowodzeń szkolnych bywa też pierwszym symptomem dysleksji. Skontaktowanie się z logopedą pozwoli zdiagnozować problem i ukierunkuje pracę z dzieckiem.
W Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, można skorzystać z porady i jeżeli będzie potrzeba przychodzić z dzieckiem na terapię. Przypadki poważnych zaburzeń mowy nie są częste. Najczęściej dzieci mają problemy z poprawną artykulacją. Uczeń pierwszej klasy powinien wszystkie głoski wymawiać prawidłowo, mieć bogaty zasób słownictwa i umieć budować gramatycznie poprawne zdania. W klasie „0” należałoby wyrównać wszystkie braki.
Często spotykam się z pytaniem kiedy należy zgłosić się do logopedy. Postawy rodziców są bardzo różne. Jedni uważają, że seplenienie w klasie drugiej samo przejdzie inni zgłaszają się gdy ich 4-letnia pociecha nie mówi głoski „r”.
Po poradę do specjalisty można się udać w każdym wieku, może z niej skorzystać niemowlak i nastolatek. Pomoc logopedy jest wskazana jeżeli zauważymy, że dziecko zniekształca głoski tzn. dźwięk przez nie realizowany lub sposób w jaki wypowiada głoskę odbiega od normy. Np. „s” mówi z wysuniętym językiem lub językiem na boku, nieprawidłowo wymawia „r”. Niepokojąca może też być niesprawność narządów mowy: brak pionizacji języka, zbyt krótkie wędzidełko, wiotkie mięśnie warg. Poprawna artykulacja to tylko jeden z elementów naszej mowy.
Największe znaczenie dla rozwoju człowieka ma umiejętność komunikowania się, wyrażania werbalnie swoich myśli, słuchania odpowiadania na pytania. Umiejętność ta niestety nie jest doceniana. Dzieci większość czasu spędzają przed telewizorem lub komputerem są przez to biernym odbiorcą. Natłok informacji, zmieniających się obrazów z jaką bombardują mózgi naszych dzieci gry komputerowe, filmy , nie sprzyjają harmonijnemu rozwojowi. Osłabiają system nerwowy, nie pozwalaja skupić się na tekście pisanym. Młodzież mniej czyta, niechętnie pisze wypracowania. Współczesne życie szybkie, zabiegane, też nie sprzyja długim spokojnym rozmowom. Małe dziecko mówi dużo, zamęcza nas pytaniami, jest gadułą często męczącym. Rodzice muszą sami sobie zadać pytanie dlaczego nastolatek na ich pytania odpowiada lakonicznie ,może coś zostało zaniedbane.
Z wszystkimi wątpliwościami, pytaniami można się do nas zwrócić. Prosimy też nauczycieli, aby zwracali uwagę na wymowę swoich uczniów i zachęcali rodziców do skorzystania z pomocy specjalisty.
mgr Wiesława Zręda
Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Busku – Zdroju
Al .Mickiewicza 27 tel. 41 378 35 97